Separacja a rozwód – poznaj prawne różnice

W twoim małżeństwie ustało pożycie małżeńskie? A może postanowiliście osobno zamieszkać? Relacje małżeńskie to skomplikowana kwestia, często podjęcie stosownej decyzji wymaga wzięcia pod uwagę większej ilości czynników. Pod wpływem emocji nie warto podejmować decyzji, dlatego też niektóre pary decydują się na przedrozwodowy etap, czyli separacje.

Spis treści:

  • Separacja czy rozwód
  • Separacja a rozwód różnice
  • Rozwód a separacja skutki prawne
  • Separacja a rozwód koszty

W poniższym artykule dowiesz się: czym różni się separacja od rozwodu, w czym separacja prawna i rozwód są do siebie podobne, jakie są skutki prawne ogłoszenia separacji oraz jakie są koszta separacji prawnej i rozwodu.

Separacja czy rozwód

Zacznijmy od tego, czym jest separacja formalna, czyli separacja prawna. Separacja to inaczej środek prawny wdrażany w momencie, kiedy małżeństwo ma wątpliwości w kwestii przedłużenia wspólnej przyszłości. Separacja prawna stanowi łatwiejszy środek do tymczasowego, prawnego uregulowania sytuacji w małżeństwie, zanim podejmie się ostateczną decyzję o rozwodzie.

Jeśli inne metody na załagodzenie kryzysowej sytuacji w związku zawiodły, wówczas separacja jest często stosowanym rozwiązaniem. Jest również rozwiązaniem łatwiejszym do sądowej realizacji niż rozwód. Uzyskanie sądowej separacji nie jest jednak tak proste, jak mogłoby się wydawać. Jakie warunki muszą być spełnione?

Żądanie jednego z małżonków wraz z informacją o zupełnym rozpadzie pożycia małżeńskiego. Co to oznacza w praktyce? To sytuacja, w której małżonków nie łączą żadne ekonomiczne więzy, nie mają wspólnych małoletnich dzieci i nie mają wspólnego gospodarstwa.

Pamiętaj, że podejmując decyzję o separacji, ustaje wspólnota małżeńska. W trakcie prawnej sytuacji ustaje prawo do dziedziczenia spadku i zachowku, który małżonek zyskał w trakcie trwania prawnej separacji – to podobieństwo, jakie zachodzi pomiędzy separacją a rozwodem. Również tak samo, jak przy rozwodzie, podczas separacji małżonkowie muszą ustalić sposób podziału wspólnego majątku, gdzie małżonkowie zamieszkają, jak dzielą się kosztami utrzymania gospodarstwa, opieką nad dziećmi i jakiej wysokości alimenty ustalają.

Podsumujmy jeszcze podobieństwa między separacją a rozwodem można zauważyć?

Wśród podobieństw między separacją i rozwodem, możemy wyróżnić rozdzielczość majątkową, orzeczenie o winie – możliwość orzeczenia o winie jednej ze stron lub złożenia pozwu bez orzeczenia, możliwość orzeczenia alimentów od strony winnej rozkładu małżeństwa, ustalenie opieki nad dziećmi – wliczając koszty opieki.

Separacja a rozwód różnice

Jakie możemy zauważyć różnice pomiędzy separacją i rozwodem? Pierwszą i najważniejszą różnicą są idące za orzeczeniem skutki separacji i rozwodu. Po orzeczeniu separacji małżonek nie może wstępować w związek małżeński, a po jej zakończeniu sytuacja wraca do stanu sprzed ustanowienia orzeczenia. Po ustanowieniu rozwodu małżonek od razu po uprawomocnieniu wyroku może rozpocząć nowy związek małżeński.

Ponadto w przypadku separacji niezbędny do jej orzeczenia jest zupełny rozpad pożycia ze strony małżonków, co innego w przypadku rozwodu, wówczas niezbędny jest trwały rozpad pożycia małżeństwa.

Kolejną różnicą jest, chociażby ostateczność i odwracalność decyzji. Separacja to ostatnia szansa dla małżonków, jest procesem odwracalnym, inaczej jest w przypadku rozwodu. Rozwód jest procesem nieodwracalnym z możliwością powrotu do wcześniejszego nazwiska, co nie jest możliwe w kontekście separacji.

Rozwód a separacja skutki prawne

Najważniejsze prawne skutki separacji to:

  • ustalenie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami,
  • odsunięcie małżonka od ustawowego dziedziczenia,
  • uchylenie uznania dziecka urodzonego w czasie separacji, za dziecko małżonka,
  • wzmianka o orzeczeniu separacji zamieszczona w akcie małżeństwa.

Najważniejsze prawne skutki rozwodu to:

  • prawo do ustanowienia nowego związku małżeńskiego,
  • ustanowienie rozdzielczości majątkowej,
  • wyłączenie małżonka od możliwości dziedziczenia,
  • brak domniemania ojcostwa dziecka,
  • ustanowienie alimentów na dzieci,
  • ustanowienie alimentów pomiędzy małżonkami,
  • ustanowienie władzy rodzicielskiej,
  • ustanowienie kontaktów z dziećmi.

Separacja a rozwód koszty

Jakie są koszta separacji?

  • Opłaty za pełnomocnictwo, jeśli oczywiście chcesz skorzystać z pomocy adwokata, kancelarii adwokackiej czy radcy prawnego.
  • Opłata sądowa za orzeczenie, złożenie wniosku. Opłaty te różnią się w odniesieniu do rodzaju pozwów, jakie przy separacji będą poruszane. Jeśli wniosek o separację jest wnoszony za obopólną zgodą obu małżonków, wówczas opłata wynosi 100 zł. Jeśli wniosek o separacje jest składany w sposób sporny, bez zgody obu małżonków wówczas kwota za orzeczenie wzrasta do 600 zł.
  • Opłata za zniesienie separacji – 100 zł.
  • Dodatkowy wniosek o żądanie np. dotyczące eksmisji to koszt 200 zł.

Jakie są koszta rozwodu?

  • Opłata za złożenie pozwu rozwodowego – należy ją wnieść do odpowiedniego sądu, to stała opłata w wysokości 600 zł.
  • Jeśli sąd dodatkowo ma zrealizować podział majątku, wówczas dochodzi dodatkowo opłata w wysokości 300 lub 1000 zł (jeśli małżonkowie nie są zgodni co do podziału majątku).
  • Jeśli w postępowaniu ma wziąć udział również pełnomocnik, wówczas należy uiścić dodatkową opłatę skarbową od pełnomocnika w kwocie 17 zł, do wynagrodzenia należy doliczyć kwotę usług pełnomocnika, ustalaną indywidualnie,
  • Koszty wprowadzenia i analizy poszczególnych dowodów.

Warto pamiętać, że można ubiegać się o zwolnienie z części lub całości kosztów sądowych, jednak wówczas należy do pozwu dołączyć oświadczenie o majątkowym i rodzinnym stanie. Dodatkowo należy pamiętać, że zwolnienie to nie jest równoznaczne ze zwolnieniem zwrotu kosztów adwokata, jeśli przegrasz sprawę. Jeśli nie masz pieniędzy na pełnomocnika, wówczas możesz ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu.

Ustanowioną zasadą jest, że przegrywająca strona zawsze ponosi całościowe koszty sądowego procesu. Szczególnie jeśli jedna ze stron zostanie uznana za całkowicie winną rozkładu małżeńskiego pożycia.