Skrócenie okresu trwania zakazu prowadzenia pojazdów

Zakaz prowadzenia pojazdów.
Czym jest, za co jest orzekany i jak można skrócić czas jego obowiązywania?

Zakaz prowadzenia pojazdów jest jednym ze środków karnych wymienionych w treści art. 39 kodeksu karnego. Orzeka się go w latach – od roku do lat 15. Środki karne, w tym zakaz prowadzenia pojazdów jest stosowany fakultatywnie tzn., że może zostać zastosowany, ale nie musi. Niemniej niekiedy występuje konieczność/obowiązek po stronie Sądu zastosowania niniejszego środka karnego, zwłaszcza w następujących sytuacjach:
wynikających z treści art. 42 §2 Kodeksu karnego tj. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173 (sprowadzenie katastrofy w ruchu), art. 174 (sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy) lub art. 177 (wypadek komunikacyjny);
wynikających z treści art. 42 §3 Kodeksu karnego tj. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego) lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173 (katastrofa komunikacyjna), którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 (spowodowanie ciężkiego wypadku) lub w art. 355 § 2 (spowodowanie ciężkiego wypadku pojazdem uzbrojonym) był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami;
wynikających z treści art. 42 § 4 Kodeksu karnego tj. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w treści art. 42 § 3 Kodeksu karnego.

Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów można skrócić. Jak wynika z przepisów prawa Sąd może po upływie połowy okresu uznać zakaz prowadzenia pojazdów za wykonany, jeżeli w tym czasie skazany przestrzegał porządku prawnego, a środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok. W przypadku, gdyby zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony dożywotnio, uznanie tego środka karnego za wykonany nie może nastąpić wcześniej aniżeli z upływem co najmniej 15 lat jego obowiązywania oraz po uznaniu przez Sąd, że nie zachodzi obawa podobnego przestępstwa podobnego do tego, za które orzeczono środek karny. Wskazać przy tym jednak należy, że jest to dobrodziejstwo a nie obowiązek Sądu skrócenia okresu, na który orzeczono wskazany zakaz.

Co więcej, jeśli Sąd nałożył zakaz prowadzenia pojazdów w oparciu o wyżej powołany art. 42 § 2 Kodeksu karnego skrócenia zakazu nie stosuje się.

Skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku jazdy po alkoholu
W kwestii skrócenia zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za jazdę pod wpływem alkoholu również istnieje możliwość skrócenia okresu jego trwania. Taką możliwość przewiduje art 182a Kodeksu karnego wykonawczego. Skorzystanie z tej możliwości przysługiwać będzie, jeżeli:

a) zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przynajmniej połowę orzeczonego wymiaru,

b) dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony na podstawie ww. art. 42 §3 lub §4 Kodeksu karnego zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany co najmniej 10 lat,
c) postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w trakcie wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdów przez skazanego nie będzie zagrażało bezpieczeństwu w komunikacji.
W przypadku, w której spełniamy wyżej wymienione warunki formalne, możemy ubiegać się o skrócenie zakazu kierując do Sądu wydającego uprzednio orzeczenie (Sądu I instancji) o zakazie prowadzenia pojazdów – wniosek o jego skrócenie.

Spełnienie powyższych warunków oraz złożenie przedmiotowego wniosku oznacza, że Sąd rozpoznając wniosek może wydać postanowienie o dalszym wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Oznacza to, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez Sąd, skazany będzie mógł prowadzić pojazdy przez pozostały okres trwania orzeczonego środka karnego, ale tylko takimi pojazdami/samochodami, które będą miały założoną blokadę alkoholową. Blokada alkoholowa to urządzenie w rozumieniu art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3. Działa w ten sposób, że aby uruchomić silnik należy dmuchnąć w ustnik. Gdy urządzenie wykryje w wydychanym powietrzu zawartość alkoholu, która przekraczającą dopuszczalne normy, uruchomienie pojazdu będzie niemożliwe.
Po otrzymaniu pozytywnej decyzji Sądu, przywrócenie uprawnień następuje po powiadomieniu przez Sąd organów mających kompetencję do przywrócenia kierowcy (skazanemu) uprawnień do prowadzenia pojazdów. Wydaniu decyzji o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdami, wpisuje się do prawa jazdy informację o ograniczeniu, tj. o uprawnieniu do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową. Wpis dokonywany jest z urzędu, na okres trwania zakazu prowadzenia pojazdów.

Koszt założenia blokady alkoholowej w pojeździe ponosi skazany.

W przypadku negatywnej decyzji Sądu po rozpoznaniu złożonego wniosku o skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów po alkoholu na postanowienie w tym zakresie przysługuje wnioskodawcy (skazanemu) zażalenie. Termin wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia (jeżeli skazany był obecny na ogłoszeniu postanowienia) lub doręczenia postanowienia (jeżeli skazany nie był obecny na ogłoszeniu postanowienia).
Sąd może uchylić zmianę zakresu zakazu prowadzenia pojazdów, jeżeli osoba, która kieruje pojazdem z założoną blokadą alkoholową rażąco naruszyła bezpieczeństwo w ruchu, i to niekoniecznie po spożyciu alkoholu.

Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że przy spełnieniu odpowiednich przesłanek zachodzi możliwość skrócenia okresu trwania orzeczonego wobec kierowcy zakazu prowadzenia pojazdów.