Pozew o alimenty – obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci cz. 2

W poprzednim wpisie (zobacz tutaj) zostały omówione podstawowe regulacje prawne dotyczące obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci. Reasumując tamte rozważania, z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.) wynika, że rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, jeżeli to nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, a dochody z majątku dziecka nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania dziecka ( art. 133 k.r.o.).

Alimenty mogą zostać uregulowane w drodze ugody notarialnej, choć dzieje się to niezwykle rzadko. Zazwyczaj sprawa trafia do sądu. Roszczenie o zasądzenie alimentów może mieć charakter samodzielny – pozwu o alimenty, ale może być również częścią innego postępowania np. sprawy o rozwód, separację, uznanie ojcostwa. W tym wpisie skupimy się na przypadku, gdy roszczenie o alimenty ma charakter samodzielnej sprawy sądowej.

Kto może wystąpić z pozwem, czyli kto jest powodem?

Powodem w sprawie o zasądzenie alimentów zawsze jest dziecko, ale …

Jeżeli dziecko jest małoletniej, to jest w toku procesu reprezentowane przez drugiego rodzica będącego jego przedstawicielem ustawowym. Wówczas to rodzic, a nie małoletnie dziecko, podpisuje pozew, ustanawia adwokata, ma prawo być obecny na rozprawie w sądzie, jest przesłuchiwany w toku postępowania sądowego.

Natomiast gdy dziecko jest już pełnoletnie – ukończyło 18 lat, to dziecko samo podejmuje ww. czynności tj. samo podpisuje pozew, ustanawia adwokata, ma prawo być obecne na rozprawie w sądzie, jest przesłuchiwane w charakterze strony

Przeciwko komu należy wystąpić z pozwem – kto jest pozwanym?

Statystycznie najczęściej pozwanym w sprawie o alimenty jest ojciec dziecka. Dzieje się tak, gdy małoletnie dziecko mieszka z matką. Oczywiście zdarzają się sytuacje, że dzieci po rozstaniu rodziców zamieszkują z ojcem, wówczas to matka jest pozwaną. Wyjątkowo zdarzają się i takie sytuacje, gdzie oboje rodzice są pozwanymi np. gdy z pozwem występuje pełnoletnie dziecko, które nie otrzymuje już dobrowolnych alimentów od żadnego z rodziców.

Jak należy oznaczyć strony postępowania?

W pozwie należy dokładnie oznaczyć strony postępowania tj. powoda i pozwanego tzn. podać ich imię i nazwisko, adres zamieszkania, względnie adres do korespondencji, numery pesel. Jeżeli dziecko jest małoletnie i w toku procesu będzie reprezentowane przez rodzica będącego jego przedstawicielem ustawowym, również należy podać ww. dane tego rodzica. Warto również podać adres e- mail i numer telefonu.  

Jaki Sąd właściwy dla złożenia pozwu o alimenty? 

Sądem właściwym dla rozpoznania spraw o alimenty jest sąd rejonowy właściwy miejscowo dla miejsca zamieszkania uprawnionego do alimentów (dziecka), a w ramach tego sądu sprawy rozpoznawane są w wydziałach rodzinnych i nieletnich.

Jaka powinna być treść pozwu?

Pozew powinien zawierać:

  1. oznaczenie Sądu i jego adres np.:Sąd Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach
    Wydział V Rodzinny i Nieletnich
    ul. Warszawska 45
    40-010 Katowice
  2. oznaczenie rodzaju pisma: pozew o alimenty
  3. ustalenie wartości przedmiotu sporu (wps): ustalona zgodnie z art. 22 k.p.c. tj. 12 x wartość żądanych alimentów np. 12 x 1000 zł = 12.000 zł
  4. wniosek o zasądzenie na rzecz małoletniego dziecka od rodzica odpowiedniej kwoty np. 1000 zł tytułem alimentów; nadto warto wskazać datę, do kiedy alimenty powinny być płacone np. do 15-ego każdego miesiąca, a nadto, że w razie opóźnienia w płatności należą się odsetki ustawowe za opóźnienie,
  5. wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów procesu;
  6. uzasadnienie pozwu wraz z wnioskami dowodowymi: w uzasadnieniu należy dokładnie opisać sytuację rodzinną, wykazać, że osoba, która domaga się zasądzenia alimentów jest dzieckiem pozwanego (potrzebny jest odpis skrócony aktu urodzenia dziecka w oryginale), uzasadnić roszczenie co do wysokość żądanej kwoty alimentów poprzez wykazanie z jednej strony potrzeb dziecka domagającego się alimentów, czyli wszystkich kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka, zarówno podstawowych związanych z utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem, odzieżą, środkami higieny, leczeniem jak i dodatkowych np. hobby, zainteresowaniami, wypoczynkiem, rozrywką, a z drugiej możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego rodzica, poprzez powołanie się na posiadany przez niego majątek np. kilka nieruchomości na wynajem czy jego wykształcenie, umiejętności i doświadczenie zawodowe, należy wykazać, że w swojej sytuacji powinien zarabiać określoną kwotę;
  7. załączniki: należy je wymienić i dołączyć dokumenty do pozwu, najlepiej w oryginałach (odpis z USC zawsze w oryginale);
  8. odpis pozwu wraz z załącznikami dla pozwanego;
  9. czytelny podpis powoda, a jeżeli powodem jest małoletnie dziecko – przedstawiciela ustawowego.

Jaka jest opłata sądowa za złożenie pozwu?

Pozew o alimenty jest zwolniony z opłat sądowych. Również w toku postępowania strona powodowa – uprawniony do alimentów jest zwolniony od ponoszenia kosztów np. opłaty od wniosku za uzasadnienie, opłaty od zażalenia czy od apelacji, a nawet od uiszczania opłaty skarbowej w razie udzielenia pełnomocnictwa. Natomiast zwolnienie to nie dotyczy pozwanego.

Wniosek o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych na czas trwania procesu: 

Postępowanie o zasądzenie alimentów jest postępowaniem priorytetowym, jednakże mimo wszystko może trwać od kilku do nawet kilkunastu miesięcy. Co zrobić, żeby w tym czasie zaspokoić potrzeby dziecka? Rozwiązaniem jest wniosek o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych na czas trwania procesu.   Zgodnie z art. 730 §1 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd można żądać udzielenia zabezpieczenia. W sprawach o alimenty podstawą do jego udzielenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia, o czym mowa w art. 753 § 1 k.p.c. Wniosek można złożyć w pozwie, albo w osobnym piśmie procesowym. Również on nie podlega opłacie. Sąd powinien rozpoznać wniosek w trybie pilnym maksymalnie w ciągu 30 dni. Jaka jest treść wniosku? Należy wnieść o udzielenie zabezpieczenia, poprzez zobowiązanie pozwanego przez czas trwania procesu, do zapłaty na rzecz powoda tytułem kosztów utrzymania i wychowania określonej kwoty, poczynając od dnia wniesienia niniejszego pozwu.

Przygotowanie pozwu o alimenty choć wydaje się dość proste, nastręcza wielokrotnie szeregu problemów. Warto odpowiednio się do tego przygotować i zasięgnąć pomocy osób specjalizujących się w tej materii prawa, bowiem wielokrotnie zasadnicze znaczenie co do wysokości zasądzonych alimentów mają szczegóły, na które należy zwrócić uwagę.